Information on COVID-19

Çocuklarda Dürüstlük: Çocuklara Dürüstlüğü Öğretirken Yararlanabileceğiniz 5 İpucu

EBEVEYN
18 Ekim 2019
Çocuklarda Dürüstlük: Çocuklara Dürüstlüğü Öğretirken Yararlanabileceğiniz 5 İpucu

Çocuğunuz yalan söylüyor mu? Okul öncesi dönemi çocukları yalan söylemeye başladıklarında ebeveynler endişelenirler, ancak bu normal bir durumdur. Bu yazıda size, çocuğunuza dürüstlüğü öğretirken yararlanabileceğiniz 5 ipucundan bahsedeceğim. Ama önce isterseniz çocukların gerçek ve yalanı nasıl ayırt ettiklerine bakalım.

2 ile 6 yaş Anaokulu çağındaki çocuklar “büyülü düşünme” adı verilen durumu yaşarlar. Bu durum, çocukların, gerçek olmayan bir şeye inanmalarına sebep olabilecek, gelişim sürecinin doğal bir parçasıdır. Örneğin, çocuğunuz grip olmamak için okula giderken mor botlarını giymesi gerektiğine inanabilir. Çocuklar, yetişkinlerin anladığı şekliyle yalan söylemezler. Küçük çocuklar için, istek ve ihtiyaçlarını haklı çıkaracak hikâyeler uydurmak oldukça normaldir.

Çocuklar, aynı zamanda sevmedikleri durumlardan kaçmak ve istediklerini elde etmek için de yalan söyleyebilirler. Mesela o gün Anaokuluna gitmek istemiyorsa farklı bahaneler yaratabilir. Bu tür yalanlar ebeveynler için zorlayıcı olsa da yalan söyleme eyleminin o yaştaki çocuklar için normal olduğu unutulmamalıdır. Tabii ki bu yalan söylemelerine izin verebilirsiniz anlamına gelmiyor – çocuğunuza, dürüstlük kavramını onların duygusal ve sosyal gelişimlerini şekillendirecek şekilde öğretmeniz oldukça önemlidir. Bu tür durumlarda kullanabileceğiniz bazı stratejiler şunlardır:

Çocuğunuzun hayal dünyasına katılın… Küçük çocuklar en iyi hayali oyunlar yoluyla öğrendikleri için yetişkinler de çocuklarını gerçekliğe geri döndürebilmek için çocuklarının kurduğu hayal dünyasına girebilir. Her ne kadar etkisiz bir çözüm gibi görünse de bu basit eylem çocukları dikkate alınmış hissettirir. Eğer çocuğunuz akşam yemeğinden önce kurabiye yemenin yemekte yiyeceği sebzelere yer açacağını düşünüyorsa siz de heyecanlı bir şekilde “Gerçekten mi? Harika o zaman! Eğer sebzelere yer açmak için kurabiye yemememiz gerekiyorsa haydi yiyelim!” şeklinde cevap verip ardından sonraki aşamaya geçebilirsiniz.

Çocuğunuzu çaktırmadan başka bir şeye yönlendirin… Konuştuğunuz konuyu yavaşça başka bir yere çekin. Örneğin, yukarıdaki örnekteki durumda “Bence ÖNCE sebzeleri yiyip sonrasında kurabiyelere yer açmak çok daha güzel olur. Böylece vücudumuz sağlıklı sebzeleri alır, ardından da kurabiye ile kendimizi ödüllendiririz!” diyebilirsiniz.

Gerçek ve hayali oyunlar oynayın… Çocuğunuzla gerçek olan ve olmayan şeyler ile alakalı konuşun ve oyunlar oynayın. Örneğin, çocuğunuzla önce “hayali” bir kek yapabilir ve bu hayali kekleri yiyormuş gibi yapabilir, ardından gerçek bir kek yapabilirsiniz. Bu keki yerken de neyin hayali neyin gerçek olduğu konusunda çocuğunuzla sohbet edebilirsiniz.

Dürüstlük hakkında kitaplar okuyun… Çocuklara dürüst olmanın erdemini; çocukların yaşlarına uygun, eğlenceli ve eğitici bir şekilde anlatan birçok kitap mevcuttur. Çocuğunuza kitapta gerçekleşen şeylerle alakalı açık uçlu sorular sorarak çocuğunuzun kitabı yorumlamasını sağlayın. Çocuğunuza sorabileceğiniz bazı sorular şunlardır:

Sence karakter orada nasıl hissetmiştir?

Karakterin yalan söylemesi doğru bir şey miydi yanlış bir şey miydi?

Sence neden karakter öyle bir şey yaptı?

İnsanlar sana doğruları söylediğinde nasıl hissediyorsun?

Dürüstlüğü teşvik edin… Çocuğunuz size doğruyu söylediğinde, ona olumlu bir şekilde yaklaşın – özellikle yaptıkları bir hatayı itiraf ediyorlarsa! Çocuklar, onlara bakanlarla aralarının iyi olduğunu bilme ihtiyacı duyarlar, bu yüzden çocuğunuz size doğruları söylediğinde ona “Doğruları söylediğin için teşekkür ederim!” demeyi ihmal etmeyin. Bu konuda Anaokulu öğretmeniniz ve psikoloğunuzdan da destek alabilirsiniz.