Covid-19 Salgını’na karşı aldığımız önlemler

ÇOCUKLARDA ÖZ BAKIM BECERİLERİNİ TEŞVİK ETMENİN YOLLARI

EBEVEYN
13 Mayıs 2022
ÇOCUKLARDA ÖZ BAKIM BECERİLERİNİ TEŞVİK ETMENİN YOLLARI

Çocukların bağımsız olma ve her şeyi kendi başlarına yapma dürtüleri vardır. Bu, normal çocuk gelişiminin sağlıklı bir parçasıdır. Çocuklar büyüdükçe, daha fazla görev yapmayı öğrenirler. Özellikle anaokulunda öz bakım becerileri desteklenen çocuk, bu yeterliliğin gururuyla, yaşamın diğer alanlarında daha çok ‘ben kendim yapacağım’ demeye başlar.

Ebeveynler ve çocuklara bakım verenler, çocukların mümkün oldukça kendi sorumluluklarını almalarına izin vererek ve onları teşvik ederek, çocuklarının bağımsız olabilmelerine, öz yeterliklerinin artmasına yardımcı olabilirler. Yetişkinlerin çocuklar için bir şeyleri yapmaları daha hızlı ve daha temiz olabilir; ancak çocuklar ise kendileri için bir şeyler yapmaktan çok şey öğrenirler. Çocuklar beslenme ve giyinme gibi öz bakım becerilerini kendi kendilerine uyguladıklarında, ince ve kaba motor becerilerini geliştirir, yeni şeyler deneyebilme yeteneklerine de güven duyarlar. Bu bir yandan çocukların özgüvenini inşa ederken, bağımsızlıklarından da gurur duymalarını sağlar.

Dört çeşit öz bakım becerisi vardır:

Kendi yemeğini kendi yeme

Bağımsız beslenme becerilerini geliştirmenin en iyi yolu, kendi kendine beslenmenin normal gelişim aşamalarını takip etmektir. Bebekliklerinden itibaren kendi yemeklerini yemelerine teşvik edin. Daha büyük bebeklere atıştırmalık boyutlarda gıdalar sunarak başlayabilirsiniz. Bir kaşık / çatal verin ve çocuklara pratik yapmaları için bolca zaman tanıyın. Çocukların yemek zamanlarında mümkün olduğunca bağımsız olmalarına izin verin. Onlara başarılı olmaları için ihtiyaç duydukları araçları sunun: Dökümeler için, masaya takılan kaseler, çocuk boy mutfak eşyaları ve kulplu ya da ağızlı küçük bardaklar kullanabilirsiniz. Çocukların yemek yemeği kendileri denemelerini teşvik edin, ancak hüsrana uğramamaları için gerektiğinde yardım ve teşvik sağlayın.

Giyinme, Hazırlanma

Çocukları kendi başlarına giyinmeye ve hazırlanmaya teşvik ederken sadece minimum yardımı sağlayın. Öncelikle küçük çocukları çorapları giyip çıkarmalarına, çocuk bezini çıkardıktan sonra pantolonlarını çekmelerine ve kollarını kollarından geçirmelerine yardım etmeye teşvik ederek başlayın. Çocuklar büyüdükçe, kendilerini giyinmeleri için cesaretlendirin, ancak fermuar ve düğme ilikleme gibi zorlu adımlarda yardımcı olun. Anaokuluna giderken giymek istediği kıyafeti seçmesine fırsat verin. Seçme hakkının değerli oluşu kadar; hazırlık, mevsime uygun kıyafet seçimi, uygun sürede hazırlanabilme gibi beceriler zaman içerisinde planlama ve organizasyon becerilerini geliştirecektir.

Hijyen ve Tuvalet

Tuvalete hazır oluş belirtilerini gözlemleyin. Çocukları klozeti kullanmayı, klozet oturağına binip inmeyi, kıyafetlerini yukarı ve aşağı çekmeyi ve ellerini bağımsız olarak yıkamayı öğrenmeye teşvik edin. Diğer yandan çocuklara öğle yemeğinden ve ara öğünlerden sonra dişlerini nasıl fırçalayacaklarını öğretin. İhtiyaç duymaları halinde destek ve yardım için hazır olun. Çocukları günlük hijyen rutinlerine dikkat etmeye ve tuvaleti bağımsız olarak kullanmaya teşvik etmek, nasıl daha bağımsız ve kendi kendine yeterli olacaklarını öğrenmelerine yardımcı olur.

Masa kurma, oyuncak toplama gibi günlük işlere yardım etmek.

Çocukları temizliğe yardım etmeye teşvik edin. Küçük çocuklara masanın üzerine peçete dizme veya mutfak eşyaları yerleştirme sorumluluğu verin. Tabakları düşürmeden taşıyacak kadar büyüdüklerinde ise yemek masasından kendi tabaklarını taşımaya başlamaları için teşvik edin. Çocuklar 4 yaşından önce düzenli ev işlerine dahil olduklarında, erken yetişkinlik döneminde yardım etme deneyimi olmayan çocuklara göre öz yeterlikleri daha yüksek olma eğilimindedir.

Öz bakım becerilerinin gelişmesine odaklanmak, harcanan zamana ve çabaya değecektir. Başarının sırrı, çocuklara yaşlarına uygun deneyimler vermek ve çocukların başarılı olmalarına yardımcı olmak için uygun destekleri sağlamaktır. Ebeveynler ve bakım verenler, çocuklara öz bakım becerilerini geliştirmeleri için fırsatlar sunmalı ve onlara bu önemli görevler üzerinde çalışmaları için bolca zaman vermelidirler. Tüm bunların yanında yetişkinlerin çocuklar için önemli rol modelleri olduğunu unutmayın. Öz bakım becerilerini çevredeki yetişkinlerin nasıl yaptığını izleyen çocuk bunları modelleyecek ve bizi izleyerek çok şey öğrenecektir.

 

Kaynak: https://childcare.extension.org/ways-to-encourage-self-help-skills-in-children/

 

Psikolog Elif Bayraktar

MİA ANAOKULLARI – Emirgan

Okul Psikoloğu