Kişi defterinin arasında kuruttuğu papatyaya ile de duygusunu ifade edebilir. İnsanın biricikliği gibi, insanın duygusu da kendine özgü ve biriciktir. Yetişkinlikte duyguları ifade ederken şiirlerden, şarkılardan, sanattan yararlanırken; çocukların kelime bilgisi ve soyut durumlara dair bilişsel becerileri gelişmekte oluğundan, duygularını ifade edebilmesi için yardıma ihtiyaçları olacaktır. Duyguları ifade etmekten önceki basamak, duyguyu fark edebilmektir. Okul öncesinde çocukların temel duyguların isimlerini öğrenmeleri, olaylar ile duyguları eşleştirebilmeleri önemlidir. Buna yönelik çalışmaların yapılması duygusal gelişim ve bilinçli farkındalık adına yaşam boyu kritik önem taşıyan beceriler kazandıracaktır. Aynı zamanda ebeveynlerin kendi duygularını uygun yollarla çocuğa ifade etmeleri; yorgun, üzgün, kızgın hissettikleri anlarda bunu belirterek sakinleşme zamanına ihtiyaç duyduklarını açıklamaları, çocuğun tüm duyguların tüm insanlar için geçerli ve ‘normal’ olduğunu içselleştirmesine yardımcı olacaktır. Ebeveynlerin duygularını ifade etmekte çekingen ya da kapalı olması, çocuğun kendine ve yaşama dair kurallarını katılaştırarak stresini arttıracaktır.
Kızdım, üzüldüm, heyecanlandım, mutlu oldum, korktum.. Tüm bu ifadeler sayesinde çocuğun içinde bulunduğu durumu ifade edebilmek çocuğu rahatlatacağı gibi; ihtiyacını anlayabilen yetişkin de ona uygun yardımı yapabilecektir. Okul öncesinde her bir duygunun varlığını fark etmek üzerine çalışmalar yapmak; mutluluğun yanında öfke, korku, heyecan gibi duyguların doğal olduğunu kabul etmeye ve duygunun yoğun olduğu anlarda kriz süresini kısaltmaya yardımcı olacaktır. Tüm duygulara karşı kabulü ve toleransı yükselen çocuk, vurma-itme gibi yıkıcı davranışlar yerine ağlama, sarılma benzeri duyguyu yaşatan ifadelere yönelecektir. Akranları ile ilişkilerinde kendi benliğini koruyarak varolabilecek, psikolojik sağlamlığı ve sosyal becerileri gelişecektir. Çocuğun istek ve düşüncelerini konuşarak ifade etmesini ise 2 yaşın ikinci yarısından itibaren dil becerilerine göre çocuktan beklemekteyiz. Düşüncelerini ifade eden çocuk, ilerleyen dönemlerde duygu-düşünce-davranış bağlantısını daha kolay kuracaktır. Duyguyu ve düşünceyi ayırt etmek yaşam boyu psikolojik sağlık için önemlidir.
Düşünce: Ali ile oyun oynamak istiyorum Duygu: Heyecan - Onunla oynayacağın için heyecanlandım Davranış: Oyuncağı Ali’nin kafasına atmak – Alternatif davranış: Onunla oynamak için yanına oturalım mı? Ben de oynayabilir miyim diyebilirsin. Elindeki oyuncağı paylaşmak ister misin? Yukarıdaki örnek ile bir çocuğun oyun kurmak ya da sosyalleşmek adına ilk adımını zihninizde canlandırabilirsiniz. Genellikle çocuğun davranışını düzeltmekten başladığımız bu örneklerde, düşünce ve duygu basamaklarını yetişkinin çocuk adına seslendirmesi ve davranışına geçmeden önce neler yapabileceği ile ilgili fikirler üretilmesi, çocuğun olumlu davranış kalıpları geliştirmesine destek olacaktır.