Kadınlara ve çocuklara yönelik şiddetin önlenmesinde toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması büyük bir rol oynuyor. Erken çocuklukta anaokullarına, müfredat, öğrenme ortamları ve çocuklarla etkileşim gibi yöntemleri kullanarak eşit ve saygılı ilişkileri modellemede önemli görev düşüyor. Erken çocukluk dönemi, çocuklarda toplumsal cinsiyet rolleri kavramlarının şekillendiği ve saygılı oyun, arkadaşlık ve ilişkilerin temellerinin atıldığı kritik bir dönem. Cinsiyetle ilgili katı yargılar, tutumlar ve inançlar erken yaşta oluşuyor ve bu da çocukların isteklerini, potansiyelini ve ilişkilerini etkileyebiliyor ve sınırlayabiliyor.
Seçme özgürlüğü
Cinsiyet eşitliğine sahip bir ortam, çocuklara istemedikleri şeyleri yaptırmak anlamına gelmiyor. Hatta durum bunun tam tersi. Cinsiyet eşitliği, çocuklara kendi ilgi alanlarını seçme özgürlüğü vermekle ilgili. Bu, erkeklerin futbol oynamasını durdurmanız gerektiği veya kızların prenses gibi giyinmeyi bırakması gerektiği anlamına gelmez. Cinsiyet eşitliğinin amacı, çocukların belirli seçeneklerin onlara “kapalı” olduğunu hissetmemesini sağlamak için toplumsal cinsiyet klişeleriyle mücadele etmek adına aktif adımlar atmak. İşte bunu nasıl yapacağınıza dair bazı fikirler…
1. Beklenmeyen iş rolleri
Anaokulu çağındaki çocuklar için, oyunlarının büyük bir kısmı belirli işleri canlandırmaya dayanır. Çocukların ilgi alanlarını geliştirmeleri çok önemli; onlara hiçbir şey “ulaşılmaz” bir şeymiş gibi hissettirilmemeli. Ancak bildiğimiz üzere, toplum içinde çoğu işin belirli cinsiyetlerle bağlantıları mevcut. Bunu okuduğumuz hikayelerde, televizyonda ve tanıştığımız insanlarda görüyoruz. Buna meydan okumanın harika bir yolu, çocukları beklenmedik iş rollerine maruz bırakmaktan geçiyor. Erkek dansçılar, hemşireler ve evde çocuk bakan babalar gibi. Ya da kadın tamirciler, astronotlar ve inşaatçılar. Bir çocuğa, geleceğine dair bakış açısını tamamen değiştirmesi için ilham verebilirsiniz. 2. Hitap şekillerinize dikkat edin Tatlım, şekerim, güzelim. Koçum, aslanım, delikanlı. Hangi cinsiyetten bahsettiğimiz çok belli, değil mi? Bu tür ifadelerdeki problem, çocukları cinsiyete göre kolayca gruplandırıyor olmaları. Bu da cinsiyetler arasındaki ayrımı pekiştiriyor. Bu hitap şekillerini kullanıyorsanız, herkese eşit davrandığınızdan emin olun. Bunu yapamıyorsanız "herkes" ya da "arkadaşlar" gibi daha kapsayıcı diğer ifadeleri kullanmayı deneyin. Sadece bu kelimeleri nasıl kullandığınıza dikkat ederek, çocukları farkında olmadan nasıl ayırdığınız konusunda yeni bir bakış açısı edinebilirsiniz.
3. “Oğlanlar şunu yapmaz, kızlar böyle davranmaz”
**** Oğlanlar ağlamaz. Kızlar kavga etmez. Kızlar küsmez. Bu tür genellemeler yanlış ve zararlı. Hatta bu tür ifadeler, eşitsizliğin sebep olduğu iki büyük yanılgıyla doğrudan alakalı: oğlanların ve erkeklerin duygularını ifade etmede iyi olmadıkları ve kız ve kadınların özgüven problemleri yaşadıkları. Buna benzer genellemeler yapmaktan kaçının ve yapanlara da dikkat edin.
4. Geleneksel olmayan hikayeler okuyun
Mevcut toplumsal cinsiyet klişelerine meydan okumanın bir başka yolu da anlatacağınız hikayelerdir. “Külkedisi” gibi “başı dertte genç kız” konulu geleneksel hikayeler modern cinsiyet rollerini yansıtmıyor ve bu hikayelere alternatif aramanın zamanı geldi de geçiyor. Kalıplara uymayan, güçlü kadın kahramanları olan hikayeleri seçmekte fayda var. Ayrıca, Karlar Ülkesi ve Cesur gibi filmler küçükler için harika seçenekler, Kaşif Dora da kendine güvenen, cesur ve güçlü bir baş karaktere sahip.
5. Ne yaptıkları önemli, nasıl göründükleri değil
Özellikle kızlar söz konusu olduğunda en çok görülen klişelerden biri, nasıl göründükleri hakkında konuşulması. Bu, görünüşlerine takıntılı ve özgüveni düşük genç kadınlardan oluşan bir toplum oluşumuna yol açabilir. Ayrıca, bir öz-değer duygusu elde etmenin tek yolu olarak görünüşlerini kullanmaları gerektiği fikrine kapılabilirler. Cinsiyeti fark etmeksizin küçük çocukları güçlendirmek çok önemli. Onlara “saçların güzel görünüyor” diyerek iyi hissettirmek yerine, becerilerine ve başarılarına odaklanmayı deneyin.
6. Çocuklarla davranışlarını tartışın
Çocuklar sorunlu ifadeler kullandıklarında onlarla konuşmak da erken yaşlarda eşitliğin sağlanması açısından önemli. Buna, birine "kız gibi fırlattığını" söylemek veya diğer çocukları kıyafet ya da oyuncak seçimleri nedeniyle küçümsemek gibi cinsiyeti bir hakaret etme yolu olarak kullanmak dahil. Buna benzer durumlar tartışma ortamı yaratmak için harika fırsat! Onlara neden böyle düşündüklerini sorun. Bu oyuncak seçiminde yanlış olan ne? Çocukların neden böyle hissettiğini derinlemesine anlamaya çalışın, bu onların kendi eleştirel düşüncelerini geliştirmelerine yardımcı olabilir. Olayları daha eşit şekilde görmelerine yardımcı olacaktır.
7. Alanları karıştırın
Çocuklar, cinsiyetleri için sözde "olağan" kabul edilen faaliyetlere yönelme eğilimindedir. Çocuklara yeni ilgi alanlarına yönelme fırsatı vermenin bir yolu, alanları farklı şekillerde karıştırmaktır. Kitap köşesi ve çember zamanı alanı gibi önemli alanlarınızın cinsiyete dayalı olmadığından emin olun. Bunun ötesinde, oyuncakların yerlerini de değiştirebilirsiniz. Oyucak bebekleri inşaat oyuncaklarının arasına veya erkek çocuk oyuncaklarını evcilik oyuncakları köşesine koyun. Çocukları, kendilerini rahat hissettiren şeylerin yanı sıra yeni şeyler keşfetmeye teşvik edin. ****
8. Doğru şekilde modelleyin
Cinsiyet klişelerini alt etmek için kendi davranışınızı modellemek, değişimin başka bir yoludur. Daha çeşitli bir öğretim ortamı sunmak için etrafta diğer cinsiyetten çalışma arkadaşlarınızın bulunması bunu yapmanın harika bir yoludur. Bunun dışında, kadınsanız rol yapma oyununda tamirci veya itfaiyeci rolünü üstlenin. Diğer çalışanlarla cinsiyet hakkında nasıl konuştuğunuza da dikkat edin. ****
9. Konuşma mesafesi
Genelde insanlar oğlanlarla daha uzak mesafeden, kızlarla ise çok daha yakın mesafeden konuşmaya meyilliler. Cinsiyete göre farklı davrandığımız durumlardan sadece bir bu ve sebebi, kızları daha “anaç” görürken oğlanları daha “yaramaz” olarak görmemizden kaynaklanıyor. Elbette anaokulu çağındaki çocuklar farklı iletişim tarzlarına da yanıt vereceklerdir. Cinsiyeti değil, o çocuk için neyin işe yaradığını düşünerek hareket ettiğinize emin olun.
10. Pembe ve mavi
Kızlar için pembe. Erkekler için mavi. O kadar standart bir seçim ki birçok insan bu seçimi düşünmeden yapıyor. Bu renklerden tamamen kurtulmak zorunda değilsiniz. Bu renkleri belirli bir alana "cinsiyet" atamak için kullanmadığınızdan ve çocukların o alanda cinsiyetleri fark etmeksizin hoş karşılandıklarını hissettiklerinden emin olun. Renkler aynı zamanda insanların bilinçaltında oğlanları ve kızları ayırmanın başka bir yoludur. Bunu değiştirmek istiyorsanız hem oğlanların hem de kızların sevdiği kırmızı, mor ve turuncu gibi renkleri kullanabilirsiniz. ****
11. Farklı alanları deneyin
Kızları ve erkekleri aynı oyuna entegre etmenin bir başka yolu, geleneksel rol yapma alanlarını tamamen ortadan kaldırmaktır. Örneğin, oyunun geçtiği alan kafe, pet shop ya da restoran olabilir. Belirli bir cinsiyete atanmamış fikirler bulmaya çalışın. Böyle oyunlar oynamak, anaokulu çağındaki çocukların cinsiyet hakkında ne düşündüklerini anlamak için iyi bir fırsattır. Evcilik mi oynuyorlar yoksa korsancılık mı? Bunları neye göre seçiyorlar? Unutmayın, onlara birinden birinin yanlış olduğunu söylemiyorsunuz; bunu sadece "oğlanların" ve "kızların" yaptıkları hakkında neden belirli fikirleri olduğunu anlamak için bir tartışma noktası olarak kullanıyorsunuz.
12. Birbirinizi gözlemleyin
Yazımızın sonuna gelirken sizler için çok güzel bir deneyimiz var. Bir hafta boyunca etrafınızdaki çocuklu aileleri gözlemleyin. Bunu yaparken de şu soruya odaklanın: Erkeklere ve kızlara farklı mı davranıyorlar? Bunun amacı kimseye hesap sormak değil. Bu tür bir deney yaptığınızda, insanlar genellikle kendileri hakkında daha önce fark etmedikleri bir şeyler öğrenir ve şok olurlar. Bu çalışma, farkına bile varmadan toplumsal cinsiyet kalıplarına nasıl uyduğumuzu görmenin mükemmel bir yolu ve tutumları değiştirmek için de harika bir fırsat olabilir. Kaynak: https://www.famly.co/blog/12-tips-to-promote-gender-equality-in-the-early-years https://innovativeresources.org/gender-equity-in-the-early-years-why-is-it-important/