Yaş Sendromlarının Nedenleri Nelerdir?

“Uygun insan arabuluculuğuyla her şey mümkündür. Kriz dönemleri sadece çocuklarda değil, onlara katılan herkeste değişim için elverişlidir.”

İnsanı Anlamak, Silvana Montanaro

Yaş Sendromlarının Nedenleri Nelerdir?

Yaş Sendromları özerkleşme ile başlar. Yeni yürümeye başlayan çocuklar, isteklerini hayata geçirmek ve çevrelerini keşfetmek isterler. Ancak bu dönemde dil, duygusal ve el- göz koordinasyon gelişimlerinin doğal seyri isteklerine ve keşiflerine yetişemeyebilir ve bu noktada hayal kırıklığına uğrarlar. Bu hayal kırıklığına

Zaman algıları henüz tamamlanmadığından sabırsızlanmaları,
Kendileri yapmak istediği el- göz koordinasyonu gerektiren bir eylemi hayata geçirememeleri
Ya da kelime dağarcıklarının henüz onlar için doğal gelişim seyrinde onlar için yetersiz gelmesi sebep olabilir.

Hayal kırıklığı ise onlar için en kolay ifade etme yöntemi olan öfke ve/ veya saldırgan davranışları ile ortaya koyabilirler.

Buna ek olarak, bu dönemde bağımsız hareket etmek istekleri doğar ve bu duruma bağlı olarak konulan sınırları esnetmeyi ya da değiştirmeyi denerler. Bu durum da onların “hayır” ya da “benim” ifadelerini çokça kullanmalarına sebep olur.

2 YAŞ SENDROMU

2 Yaş Sendromu Nedir?

Çocukla yeni yürümeye başladıklarında bu durum onların ebeveynlerinden özerkleşmeye başladıklarını gösterir. Özerkleşmeyle beraber gelişim sürecinin doğal bir parçası olan “2 yaş sendromu” da gözlemlemeye başlarız. Bu durumu daha çok öfke nöbetleri ile görebiliyoruz. 2 yaş sendromunu, genellikle 18-36. aylarda gözlemleriz. Sendromu 1 yaşından itibaren ruh değişiklikleri ile görebiliriz. Ancak 2 yaşından önce başlamaz.

2 Yaş Sendromunun Belirtileri Nelerdir?

2 yaş sendromunun her çocuktaki yansımasını farklı şekillerde görebiliriz. Ancak yaygın görülen belirtilerden bahsedecek olursak aşağıdaki belirtilere rastlayabiliriz.

Ağlamak,
- Bağırmak (bazen çığlık atmak),
- Etrafındaki kişilere vurmak,
- Eşyaları, oyuncakları fırlatmak,
- Küsmek,
- Ani ruh hali değişimleri,
- Öfke nöbetleri (genellikle 30 dakika sürecektir).

2 Yaş Sendromu İçin MİA’da Neler Yapıyoruz?

2 Yaş Sendromuyla Başa Çıkmak İçin Neler Yapılabilir?

2 yaş sendromunda olan çocuğunuz bazen sizde fiziksel ve/ veya ruhsal yorgunluk uyandırabilir. Bu durumda çocuğunuz sizin olumlu ya da olumsuz birçok duygunuzu rahatlıkla gözlemleyebileceğini göz önünde bulundurursak içinde bulunduğunuz yorgunluğun verdiği duygular ona da geçecektir. Bu sebeple öncelikle kendiniz için stres seviyenizi azaltmanın ve sakinleşmenin yöntemlerini keşfetmek ve uygulamak,
Hali hazırda isteklerini ve düşüncelerini ifade etmekte güçlük çeken bir çocuk ile iletişime geçerken onun da sizi anlaması ve kendisini ifade etmeyi gözlemleyebilmesi için ses düzeyinizi artırmadan açıklayıcı bir dil kullanmak,
Çocuğunuza ceza ve ödül vermek yerine ona sözel motivasyonlarda bulunmak,
İnatlaşmaya çok açık olabileceği için ekstra bir baskıda bulunmamak,
Çocuğunuzun şiddet içermeyen davranışları gözlemleyebilmesi ve uygulayabilmesi için şiddet içerikli söz ya da davranışlarda bulunmamak,
Çocuğunuz yorgun ya da acıkmış olduğunda da bir şeyler yolunda gitmeyebileceği için uyku ve yemek düzenine özen göstermek,
Çocuğunuzun bağımsızlık isteğine dönüt verebilmek için yaşına uygun sorumluluklar vermek,
Evinizde çocuğunuzun yaşına uygun temel kurallar, sınırlar ve rutinler koymak, bunları oluştururken ona bunları ve sebeplerini açıklamak ve tutarlı kalabilmek (düzen oluşana kadar başlarda ne kadar zorlayıcı olsa da çocuklar düzene alıştıktan sonra rutinler, sınırlar ve kurallar ile rahat ederler).

3 YAŞ SENDROMU

3 Yaş Sendromu Nedir?

Çocuklar 3 yaşına geldiğinde gelişimsel süreçlerinde bir kademe daha atladığı için artık farkındalığı artmış, akıcı konuşabilmeye başlamış, kendi ihtiyaç ve isteklerini giderebilmeye başlamıştır. Ancak bu gelişimler ile beraber 2 yaş sendromu yerini 3 yaş sendromuna bırakır.

3 Yaş Sendromunun Belirtileri Nelerdir?

3 yaş sendromunun her çocuktaki yansımasını farklı şekillerde görebiliriz. Ancak yaygın görülen belirtilerden bahsedecek olursak aşağıdaki belirtilere rastlayabiliriz.

Kararlarını kendisi vermek konusunda diretmek,
- Ağlama krizleri
- Öfke nöbetleri,
- Dönemsel korkular (karanlık, yalnızlık, canavarlar vb.),
- Bağımsız olma isteğine karşı anneye bağlı olmak,
- Öğle uykusuna artık ihtiyaç duymamak,
- Daha çok kendisinden küçük ya da büyükler ile oyun oynamayı tercih etmek,
- Beslenme konusunda çatışmak,
- Oyuncaklarını ve eşyalarını paylaşma becerisinde gelişme,
- Öz bakım becerilerini kendi yapmak istemek,
- Bekleme ve sabretme konusunda gelişmek,
- Çok fazla soru sormak.

3 Yaş Sendromu İçin MİA’da Neler Yapıyoruz?

Bizler MİA’da her çocuğun duygularını tanıması, düşüncelerini dile getirebilmesinin kolaylaşması, içsel motivasyonlarını keşfetmesi, öfkelendiği zamanlarda kendisini rahatlatmasının metotlarını keşfetmesi ve benzeri durumlara yardımcı olabilmek için her hafta düzenli olarak yaş grubuna uygun şekilde okul psikoloğumuz ile Sosyal Beceri Geliştirme Atölyeleri gerçekleştiriyoruz. Özerkleşme sürecinde kendi bağımsızlıklarını hissetmesini amaçlayarak motor becerilerinin el verdiği seviyede, potansiyelini fark etmesini sağlayarak çeşitli sorumluluklar veriyoruz. Henüz zaman kavramı oluşmadığı için bunun oluşturabileceği kaygıyı azaltmak ve sınırları fark edebilmesi amacı ile günlük rutinler oluşturuyor ve her sınıfımız çocukların önderliğinde kendi sınıflarının kurallarını belirliyorlar. Çocukları doğal gözlem metodu ile oyun ortamlarında hem öğretmenlerimiz hem de okul psikoloğumuz gözlemliyor. Bu sayede çocuğun ne zaman, hangi davranışı, hangi sebeplerden dolayı ve ne kadar süredir gerçekleştirdiğini saptayarak bu konular üzerinde çalışmalar yapabiliyor ve ebeveynlere geri dönütlerde bulunuyoruz. Bu süreçte çocukların merak duygusu ön plana çıkmaya başlaması sebebi ile çocukların merak ederek gündeme getirdiği konulara öncelik vererek bu konularda hem öğretmenlerimiz yaş grubuna uygun çeşitli bilgiler sunarken hem de çocukların o konu üzerinde kendilerinin gözlem yapmasına fırsat sunarak düşüncelerini ifade edebilmesine zemin hazırladığımız yaratıcı aktiveler ile destekliyoruz.

3 Yaş Sendromuyla Başa Çıkmak İçin Neler Yapılabilir?

Kendisini rahat ifade edebilmesi için sevgi ve güven ortamı oluşturmak, ihtiyacı olduğunda sarılmak, anlatmak istediğinde onu dinlemek, her şeyi öğrenmek istercesine art arda sıraladığı sorularına sabırla cevap verebilmek,
3 yaş sendromu yaşadığı düşünülen çocuğun davranışlarını gözlemleyerek hangi durumlarda zorlanılan davranışların ne zaman, nerede ve nasıl ortaya çıktığını saptamak,
Çocuklar yetişkinlerin hangi isteklerine nasıl tepki vereceklerinin ve ne koşulda yapacaklarının farkında olduğu için kurallar konusunda 2 yaştaki gibi yaşına uygun ve açıklayıcı olmak, kendi içinizde de ebeveynler arasında da tutarlı ve net olmak,
Bu dönemde çok soru soran çocukların güveninin kırılmaması için onların sorularına doğru ve yaşına uygun cevaplar vermek,
Evinizde çocuğunuzun yaşına uygun temel kurallar, sınırlar ve rutinler koymak, bunları oluştururken ona bunları ve sebeplerini açıklamak ve tutarlı kalabilmek (düzen oluşana kadar başlarda ne kadar zorlayıcı olsa da çocuklar düzene alıştıktan sonra rutinler, sınırlar ve kurallar ile rahat ederler),
Özerkleşme öyküsünde yeni şeyler deneyimlemek isteyen çocuklar için sorumluluklar ve görevler oluşturarak bunları yerine getirdiğinde başarma duygusunun verdiği mutluluğu paylaşmak,
Ödül ve ceza yerine sözel motivasyon vermek,
Merak duygusu yüksek olduğu için yaratıcı aktivelere yönlendirmek, kitaplar okumak, doğayı keşfetmek, sosyalleşmesine alan sağlamak.

4 YAŞ SENDROMU

4 Yaş Sendromu Nedir?

4 yaş sendromu özerkleşmenin tamamlanması için son basamaktır. Bu sendrom “Muhalefet Krizi”, “Kendini Onaylatma krizi” olarak da adlandırılır. Bu sendroma verilen isimlerin sebebi çocuğun bu dönemde “Hayır”ları fazlaca kullanmasından gelmektedir.

4 Yaş Sendromunun Belirtileri Nelerdir?

4 yaş sendromunun her çocuktaki yansımasını farklı şekillerde görebiliriz. Ancak yaygın görülen belirtilerden bahsedecek olursak aşağıdaki belirtilere rastlayabiliriz.

Ağlama krizleri,
- Öfke nöbetleri,
- Özellikle erkek çocuklarda testosteron hormonlarındaki artış sebebi ile saldırgan davranışlarda artış,
- Yüksek sesle konuşmak (bazen bağırmak),
- Sıklıkla “Hayır” demek,
- Yaşananlar hikayeleştirerek doğrudan saptırmak,
- Her şeyi kendi başına yapmak istemek ve yardım kabul etmemek,
- İştah azalması,
- Mizah yeteneği,
- Sürekli olarak soru sormak,
- Hayali arkadaş edinmek,
- Cinsellik, ölüm vb. sorular sormak. ****

4 Yaş Sendromu İçin MİA’da Neler Yapıyoruz?

4 Yaş Sendromuyla Başa Çıkmak İçin Neler Yapılabilir?

Bu dönemde öfke duygusu ön planda olabileceği için çocuklardan gelen “Senden nefret ediyorum, seni sevmiyorum” gibi sözlere karşılık onlara koşulsuz sevildiğini hissettirmek (örneğin “Şu an öfkeli olduğun için bu şekilde konuştuğunu anlıyorum ama benim sana olan sevgim hiç değişmeyecek ve seni çok seviyorum”),
Bu dönemde yeni ilgi alanları keşfeden çocuklar çok farklı sorular soracakları için onların gelişimine uygun doğru cevaplar vermek ya da konuyla ilgili yaşına uygun kitaplar okumak,
Mahremiyet eğitiminde gündemde tutmak,
Evinizde çocuğunuzun yaşına uygun temel kurallar, sınırlar ve rutinler koymak, bunları oluştururken ona bunları ve sebeplerini açıklamak ve tutarlı kalabilmek (düzen oluşana kadar başlarda ne kadar zorlayıcı olsa da çocuklar düzene alıştıktan sonra rutinler, sınırlar ve kurallar ile rahat ederler),
Belirsizlikler çocuklar için kaygı oluşturabileceği için olaylar esnasında daha etkin ve kendisi kontrol etmeye yatkın olabilirler. Bu durumlarda belirsizlikleri azaltabilecek açıklamalar yapmak (örneğin ne kadar sürede ne kadar oyuncak hakkı olduğunu söylemek ve bunu belirli zamanlarda hatırlatmak, gidilecek ortamda uyulması gereken kurallar varsa o kuralları evden çıkmadan hatırlamak),
Seçimlerine saygı duymak.

Çocuğun sergilediği olumsuz tutum ve davranışların kaynağını saptamak, sebebinin ailesel ya da çevresel faktörlerden mi olduğunu yoksa içerisinde bulunduğu gelişim sürecinin doğal bir parçası mı olduğunu bilmek önemlidir. Bu durum saptandıktan sonra eğer her yaş grubuna ait bu sendromlarda bahsettiğimiz uygulamaların yerine getirilmesine rağmen süreciniz hala kolaylaşmaya başlamadıysa ve herhangi bir değişim olmadıysa bizden yardım alabilirsiniz. Her zaman yardım için burada olacağız.